Απόσπασμα #2.1

Με αφορμή ίσως τις ημέρες και τις διαψεύσεις τους. Γράφτηκε πριν την άνοδο των ναζί στην Ελλάδα. Όταν οι σχέσεις ναζισμού και κεφαλαίου δεν ήταν τόσο ξεκάθαρες στους περισσότερους. Αλλά ας μην παρασυρόμαστε από την επικαιρότητα τόσο πολύ. Το κείμενο παρουσιάζεται εδώ ελαφρώς τροποποιημένο, επηρεασμένο από συμβάντα που ακολούθησαν την αρχική του έκδοση.

09-George-GROSZ--Ameisen-1920

29/10/2011

Fi-nazis (πάνω σε ένα μανιφέστο του Bifo και του Lovink)

Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ποτέ. Μπορεί κανείς απλά να δώσει κάποιες εξηγήσεις με βάση το παρελθόν. Και βεβαίως, το παρελθόν υπάρχει σε όλα όσα κάνουμε, ως ελλειπτική συνέχεια.
Η οικονομία του κεφαλαίου, ο καπιταλισμός, έχει το ναζισμό μέσα του. Η νεοτερικότητα η ίδια έχει το φασισμό μέσα της, ο οποίος αναδύεται σε κάθε αποτυχία της: ο λόγος που δεν καλλιεργήθηκε και που δεν έγινε οικουμενικός, οι υποσχέσεις για μια ζωή καλύτερη που δεν ευοδώθηκαν.
Ίσως να είναι μια κάποια αρνητική όψη, εκείνη που εμφανίζεται όταν το κέρδος και η επέκταση βραχυκυκλώνουν, η γυμνή όψη της οικονομίας του κεφαλαίου δίχως τα φιλελεύθερα δικαιώματα για τους πολλούς, πλαισιωμένη μόνο από τη γραφειοκρατία, τον σχεδιασμό, τα αυτόματα και τις μηχανές. Είναι και η άχαρη νοσταλγία του μικρόνοου, που πνίγεται από μνησικακία όταν τάχα ξαφνικά, καταρρέουν εκείνα τα λίγα στα οποία είχε μάθει.

Πρέπει να σκεφτούμε όμως την πολιτική οικονομία. Γιατί η πολιτική που κινεί την οικονομία, κινεί την κοινωνία στην συγκεκριμένη ιστορική στιγμή. Οι ναζί άλλωστε όπως και οι φασίστες ξεπήδησαν μέσα σε συνθήκες καπιταλιστικής κρίσης, στα χρόνια του 1920. Ο μιλιταρισμός, ο συντηρητισμός, η πατριαρχία, ο ρατσισμός, η εκμετάλλευση βεβαίως προϋπήρχαν. ‘Οσοι ενσαρκώνουν τους ναζί, ως κακέκτυπα του χίτλερ π.χ. υπηρετούν τις έκτακτες ανάγκες του κεφαλαίου σε στιγμές κρίσης, διατηρώντας παράλληλα και κάποια δική τους, ξεχωριστή δυναμική που αφορά κάποια αντινεωτερική δυσθυμία, κάποια νοσταλγία για την παράδοση π.χ., πλαισιωμένη από τα εργαλεία της νεωτερικότητας, τις μηχανές, τις διαδικασίες, τη χρησιμοθηρία, τους αντικειμενικούς τάχα σκοπούς, τον ψυχρό υπολογισμό, την αύξηση, την στυγνή εκτέλεση.

Ιδιαίτερα όμως η πιο στείρα και εξελιγμένη μορφή του σύγχρονου, νεοφιλελεύθερου καπιταλιστή, οι γιάπηδες, ή οι χρηματιστές με την ευρεία έννοια των καθηκόντων που παρεμβαίνουν, έχουν κάτι το βαθιά ναζιστικό έστω και αν δεν αρθρώνεται με αμιγώς ιδεολογικοπολιτικούς όρους. Είναι όμως και αυτό μέρος της στρατηγικής για την ηγεμονία. Για την παρουσίαση όσων κάνουν ως “αυτονόητων” και “φυσικών”.

Είναι ναζιστές γιατί περιόρισαν την ανθρώπινη φύση σε βιολογικές λειτουργίες. Σε πρωτόγονες λειτουργίες για την ακρίβεια, καθώς λένε για να ηθικοποιήσουν τον ανταγωνισμό και την επιθετικότητα: “είναι η ανθρώπινη φύση, αν σε χτυπήσω, θα με χτυπήσεις” (διατηρώντας έτσι και το ηθικό προβάδισμα του αμυνόμενου). Ισοπεδώνουν με αυτό τον τρόπο την ανθρώπινη πολυπλοκότητα και μειώνουν τον άνθρωπο στο επίπεδο του κρετίνου. Στο δικό τους επίπεδο. Αυτό το είδος ανθρώπου χρειάζεται η οικονομία τους: ό,τι φαίνεται και ό,τι έχει αυξητικά αποτελέσματα, συνήθως άμεσα. Είναι λοιπόν ναζιστές γιατί είναι υβριστές: πασχίζουν να αποποιηθούν το ανθρώπινο, το τρωτό, εκείνο που περιέχει σφάλμα, συμπόνια και πολλά άλλα. Είναι ναζιστές γιατί πασχίζουν για την απόλυτη κυριαρχία. Είναι ναζιστές γιατί πλησιάζουν το τέλειο έγκλημα, εκείνο που δεν μπορεί να ειπωθεί. Είναι ναζιστές γιατί δε νοιάζονται για το αν πεθάνουν άπειροι, για το αν καταστραφεί ο κόσμος μέσα από όσα κάνουν. Είναι ναζιστές γιατί πιστεύουν μόνο στην δύναμη και στην καταστροφή. Είναι ναζιστές γιατί τα θυσιάζουν όλα εκτός από τους ίδιους. Είναι ναζιστές γιατί είναι θρασύδειλοι. Είναι ναζιστές γιατί είναι κακόγουστοί, γιατί ντύνονται το ίδιο, μιλάνε το ίδιο και αποστρέφονται τον πολιτισμό, τα γράμματα, την τέχνη (όσο βέβαια και όλα αυτά τους αποστρέφονται – ο κόσμος του πολιτισμού, μερίδα του τουλάχιστο, αναγουλιάζει με τους γιάπηδες). Είναι ναζιστές γιατί είναι απάνθρωποι και σαδιστές. Χαίρονται να προσβάλλουν, να εξουσιάζουν, να κάνουν τους άλλους να υποφέρουν σα να μην ήτανε παρά ένα κομμάτι κρέας. Είναι ναζιστές γιατί δεν τους νοιάζει τίποτα, και γιατί χρησιμοποιούν τα πάντα. Είναι ναζιστές γιατί λένε συνεχώς ψέματα, βουνά από ψέματα που σερβίρουν σαν μανιασμένες, τάχα αλήθειες. Είναι ναζιστές γιατί είναι ερεβομανείς και μηδενιστές που δε νοιάζονται για το αύριο. Είναι ναζιστές γιατί απαιτούν ταχύτητα από τους άλλους, υποταγή δηλαδή δίχως δεύτερη σκέψη: μια συζήτηση δύο γιάπηδων στο τραίνο: έχαναν χρόνο έλεγαν, επειδή κάποια υπάλληλος ήταν αργή στην εξυπηρέτηση. Έχανε, έχανε έλεγαν χρόνο, με το να είναι ευγενική. Πόσα άραγε δευτερόλεπτα διαρκεί αυτό; Σίγουρα όχι περισσότερα από όσο έπαιρνε να το συζητήσουν, αλλά η εξουσία προσέχει πάντα τη λεπτομέρεια, τα εύθραυστα της κατασκευάσματα, παραπαίουν σε λεπτομέρειες. Τέλος, έχουν την ίδια αγάπη με τους ναζιστές στο χρήμα.

Υ.γ. : κοινοί τόποι: Ένας από τους γιάπηδες του ΔΝΤ που εγκατέστησαν στην Αθήνα για να τιμωρήσει, όπως είπε ο ίδιος, τους Έλληνες για την ακόλαστη ζωή τους, νοίκιασε αρχικά σπίτι απέναντι από την Ακρόπολη γιατί, κατά δική του πάλι ομολογία, το μνημείο «τον συνεπαίρνει» (στην επίσκεψη του στην Αθήνα, κάπου στη δεκαετία του 1930, ο Γκέμπελς έγραφε εκστατικές σημειώσεις στα ημερολόγια του: ‘να ήταν εδώ ο φύρερ να περνούσαμε χρόνο στα μνημεία’, καθώς και παραληρηματικά σχόλια που έδειχναν την δύναμη της ιδεολογίας να αλλοτριώσει όχι μόνο ανθρώπους μα και πράγματα: ‘αθάνατο Βόρειο πνεύμα’ λες και όλα εκείνα τα έχτισαν ‘Βόρειοι λαοί’)

*

Κάποιος ανταγωνισμός ελλοχεύει μέσα στο εχθρικό στρατόπεδο. Μύριοι ανταγωνισμοί για την εξουσία και το περιεχόμενο της κυριαρχίας. Οι νεοφιλελεύθεροι ενδιαφέρονται για τη δική τους νίκη: για την θέσπιση συγκεκριμένων τρόπων ζωής, κοινωνικών σχέσεων, διαχείρισης και διακυβέρνησης. Τους είναι αδιάφορο αν μαύροι, άσπροι, κίτρινοι ή κόκκινοι θα βρίσκονται στο πηδάλιο. Η διαδικασία έχει σημασία. Επιλέγουν τους φασίστες σαν όργανα γιατί δεν ρωτούν πολλά. Συν τοις άλλοις, μοιράζονται τους προηγούμενους προσανατολισμούς. Οι φασίστες έχουν τη δική τους ατζέντα (τη ρατσιστική, την εθνοκοινοτική, την μιλιταριστική). Βρίσκουν κοινούς δρόμους με τους νεοφιλελεύθερους και συμπλέουν. Πιθανώς όμως, αν το κοινό μέτωπο τους προχωρήσει πολύ, να έρθουν σε σύγκρουση, ή σε κάποιου είδους συνδιαχείρησης της κοινωνίας, όταν οι ναζί αποδείξουν ότι μπορούν να επιβάλλουν τις πιο επικερδείς σχέσεις για το κεφάλαιο.

Ημερολόγια μιας ενδιαφέρουσας εποχής” σελ. 99.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s